E whakaatu ana mātou i tā mātou tāpiritanga hou ki ngā whiringa kai hauora, whakahauora hoki – arā, ngā nati wai kēne! Kī tonu i te reka, te pakari, me ngā painga hauora maha, ko ā mātou nati wai kēne te whiringa tino pai mō te hunga e rapu ana i tētahi kai reka, watea hoki.
Ko ngā nati wai, e mōhiotia ana ko Eleocharis dulcis, ehara i te nati engari he huawhenua wai e tupu ana i roto i ngā repo, roto, me ngā roto. He reka me te kakano motuhake, e rongonui ai i roto i ngā momo tunu kai huri noa i te ao. Kua whiriwhiria e mātou ngā nati wai kounga pai rawa atu hei hanga i tā mātou putanga kēne, kia taea ai e koe te pārekareka ki tō rātou reka ahurei i ngā wā katoa, i ngā wāhi katoa.
Ka tihorea ā mātou kēne wai nati, ka tapatapahia, ka tākaihia mā te whakamahi i ngā tikanga matatau hei pupuri i tōna hou me te uara kai. Kātahi ka hiritia ki roto i tētahi kēne pakari, kia māmā ai te penapena me te kawe. Ka hoatu e ia ngau o ēnei kai reka he pakū whakamānawa me te pakū o te reka whakahauora, kia tino pai ai mō te kai ma te kai, te tunu kai, te tāpiri rānei i taua pā motuhake ki ō huamata me ō parai tino pai.
Ko tētahi o ngā painga matua o ngā kātene wai ko tōna āhua kai whakamiharo. He iti ngā kaora me te ngako, he mea pai mō te hunga e aro nui ana ki ō rātou taumaha. Hei tāpiri, he nui ngā muka kai o ngā kātene wai, e āwhina ana i te nakunaku me te pupuri i te pūnaha nakunaku hauora. Kei roto hoki i ēnei kohuke nui pērā i te pāhare pāporo me te manganese, e whai wāhi nui ana ki te pupuri i ngā mahi tika a te tinana.
Ehara i te mea he kai totika noa iho ā mātou nati wai kēne, engari he maha hoki ngā whakamahinga. Ka taea te tāpiri atu ki ngā parai, ki ngā hupa, ki ngā riwai rānei hei whakarei ake i ō rātou reka me ngā kakano. Ka taea e koe te whakamahi hei whakakapi mō ngā nati tuku iho i roto i ō tunu kai, ka puta he āhua ahurei ki ō kai reka tino pai. Nā tō rātou pakari ka pai hoki hei tāpiri atu ki ngā huamata, ka rerekē ki ētahi atu kai, ā, ka tāpiri atu he pakari whakamīharo.
Hei tāpiritanga, he kōwhiringa pai mō te taiao ā mātou kēne wai nati. I te mea kei te piki haere te āwangawanga mō ngā para kirihou, he mea hanga ā mātou kēne mai i ngā rauemi hangarua, ā, ka whakaitihia tōna pānga ki te taiao. Mā te whiriwhiri i ā mātou kēne wai nati, ehara i te mea kei te rongoa noa koe i ō puku reka engari kei te whai wāhi atu hoki koe ki te ao matomato.
Ahakoa kei te rapu koe i tētahi kai hauora hei whakamātau i ō hiahia, i tētahi kai rānei hei whakarei ake i ō mahi tunu kai, ko ā mātou nati wai kēne te whiringa tino pai. He reka me te kakano ahurei ā rātou, ā, he maha hoki ngā painga hauora e tukuna ana. Nō reira, he aha koe ka tatari ai? Kia pai tō wheako i te reka o ā mātou nati wai kēne, ka tīmata i tētahi haerenga tunu kai kāore e rite ki tētahi atu.
Wā tuku: 31 o Ākuhata-2023


